18. dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej m. Pszczyna.
płk rez. mgr inż. Zbigniew Przezak
Braniewo, 29 sierpnia 2011 r.
Ostatnia aktualizacja danych: 05.06.2017 r.
18. dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej m. Pszczyna
( Jednostka Wojskowa 1525 )
| SPIS TREŚCI |
| 1. Historia 18. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej. |
| 2. Dzień dzisiejszy, dokumenty i fotografie. |
1. Historia 18. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
Formalnie w marcu 1962 r., na podstawie zarządzenia
szefa Sztabu Generalnego Nr 0012/Org. z dnia 09.02.1962 r. i rozkazu dowódcy 1. KOPK
Nr 0030/Org. z 26.03.1962r., przystąpiono do formowania dywizjonów rakietowych
dywizji śląskiej. W tym i 18. dr OP m. Pszczyna. Dywizjony formowano na bazie
rozformowanego 96. i 89. pułk artylerii przeciwlotniczej.
Faktycznie, jeszcze 10.11.1961r. w CSSRiA m. Bemowo Piskie rozpoczyna się kurs szkolenia kadry i żołnierzy służby zasadniczej na PZR SA-75 Dwina i kończy egzaminami w dniu 17.04.1962r.
Kurs realizowano na potrzeby kolejnych nowo formowanych dywizjonów ogniowych i dywizjonu technicznego 13. DA OPL OK Bytom (15 dr OP m. Zawiercie, 16 dr OP m. Bukowno, 17 dr OP m. Oświęcim, 18 dr OP m. Pszczyna i 20 dt OP m. Olkusz)
Tak więc, można przyjąć, że 18 dr OP powstał we wrześniu 1962 roku i stacjonował w Pszczynie (spotyka się także przywiązanie dywizjonu do m. Czarkowo lub m. Kobiór). Współrzędne geograficzne: SNR i SD - 50°02′05.87″N 18°54′37.56″E, sztab i koszary - 50°01′38.41″N 18°55′07.93″E. Pierwszym dowódcą dywizjonu został mjr Ryszard Sawicki. Zasadniczym sprzętem bojowym był PZR SA-75 Dwina.
Początkowy skład dywizjonu (oficerowie): [1]
| Dowódca | mjr Ryszard Sawicki |
| Szef sztabu | kpt. Kurek |
| Szef łączności | por. S. Bułyk |
| Z-ca ds. technicznych d-ca bat. rtech. | por. J. Sachajda |
| Z-ca ds. politycznych | kpt. Hachejski |
| Instruktor | kpt. Widłak |
| Bateria radiotechniczna | |
| Dowódca plutonu NCz | por. Siennicki |
| Kabina UA | ppor. W. Jaroszek |
| Kabina PAA | ppor. J. Zieleniewicz, ppor. J. Wadowski |
| Kabina AA | ppor. Zimecki, ppor. T. Magulski, ppor. M. Sikorski, ppor. R. Szulejewski |
| P-12 | ppor. W. Surówka |
| Bateria startowa | |
| D-ca baterii | kpt. Z. Sonnenberg |
| D-ca 1 plutonu | por. W. Mszyca |
| D-ca 2 plutonu | ppor. J. Kapusta |
| D-ca 3 plutonu | ppor. W. Okoń |
| Kwatermistrz | kpt. Jakson |
| Szef Służby Sam. | por. Sokołowski |
| Lekarz | por. Kucharski |
| Kompania ochrony | kpt. Ignasiak, por. Zalewski |
Pierwsze strzelania bojowe, na poligonie w Aszułuku w byłym ZSRR, dywizjon odbył
w październiku 1962 roku, dowódca mjr Ryszard Sawicki, ocena 5.0. Kolejne strzelania
bojowe dywizjon odbył w roku:
- 1968, dowódca mjr Witold Zięba, ocena 3,0;
- 1972, dowódca kpt. Tadeusz Jemioło, ocena 4,91;
- 1977, dowódca mjr Jan Jurko, ocena 5,0;
- 1980, dowódca mjr Jan Jurko, ocena 4,82;
- 1982, dowódca mjr Jan Jurko,, ocena 4,72.
W system dyżurów bojowych Wojsk OPK 13. DA OPK została włączona, w tym i 18 dr OP, w 1964 roku.
Dowódcy dywizjonu:
| mjr Ryszard Sawicki | od 1962 do 1968; |
| mjr Witold Zięba | od 1968 do 1972; |
| kpt. Tadeusz Jemioło | od 1972 do 1975; |
| ppłk Jan Jurko | od 1975 do 1989; |
W 1989 roku dywizjon został rozformowany. Na jego miejsce został przegrupowany w 1990 roku 74. dr OP z m. Gliwice ( Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 027/Org. z dnia 05.06.1989 roku oraz Rozkazem Dowódcy 3.Korpusu OPK Nr 048/Org. z dnia 23.06.1989 r.).
Dlatego na byłych pozycjach startowych 18. dr OP widoczne są do dnia dzisiejszego, adaptowane dla potrzeb PZR S–125 Newa, cztery stanowiska wyrzutni startowych. W 1999 roku 74. dr OP przyjął na uzbrojenie PZR S-125 Newa S-C.
W 2001 roku 74 dr OP został ponownie przegrupowany do m. Gliwice. Stanowiska byłego 18. dr OP zostały osierocone na zawsze.
[ Do spisu treści ]
2. Dzień dzisiejszy, dokumenty i fotografie.
Jak wyglądają obiekty byłego dywizjonu w m. Pszczyna? Oto kilka zdjęć wykonanych 26 sierpnia 2011 roku przez kpt. Sławomira Kargula.
W trakcie rekonesansu w rejonach strefy ogniowej i sztabowo-koszarowej (koszary od SO oddalone są około 1,5 km) okazało sie, że obszar zajmowany niegdyś przez obiekty sztabowo-koszarowe jest w rękach prywatnych i mało co z nich zostało. Jest jeszcze brama wjazdowa do dywizjonu, budynek PSO i resztki ogrodzenia. Obiekty SO dywizjonu zachowały się w lepszej kondycji. Uwagę zwraca, otaczający dywizjon, stary i malowniczy las.

Brama wjazdowa do 18. dr OP m. Pszczyna.

Budynek PSO w 18. dr OP m. Pszczyna.

Ogrodzenie strefy sztabu i koszar w 18. d OP m. Pszczyna.

Magazyn rakiet (Nr 7) w 18. dr OP m. Pszczyna.

Brama wjazdowa do magazynu rakiet w 18. dr OP m. Pszczyna.

Magazyn rakiet (Nr 7) w 18. dr OP m. Pszczyna. Pozostałości po suwnicy ręcznej
do przeładunku rakiet na STZ.

Schron SNR i SD w 18. dr OP m. Pszczyna.

Płaszczyzna kabiny P w 18. dr OP m. Pszczyna.

Stanowisko wyrzutni rakietowej w 18. dr OP m. Pszczyna.

„Domek” zmiany dyżurnej przy schronie SNR w 18. dr OP m. Pszczyna.
[ Do spisu treści ]
Bibliografia:
[1] Początkowy skład dywizjonu opracował płk mgr Jacek Kapusta. Absolwent OSA Plot w Koszalinie. Po promocji, w 1962 r., skierowany do służby w formowanym 18. do OPK m. Pszczyna.